Son
yıllarda; ürünlerin ve hizmetlerin ilgili standartlara ve teknik düzenlemelere
uygunluğunu tespit etme çalışmaları, modern ekonomilerin birbirleri
ile olan ilişkilerinde önem kazanan bir konu haline gelmiştir.
Bu
gelişmeye paralel olarak; uygulamada olan kota, gümrük vergisi vb.
şekildeki ticaret engelleri gibi kısıtlamaların ortadan kaldırılmasına ilaveten, ülkelerin tüketici
güvenliği ve çevre koruma amaçlı olarak hazırladıkları standartlar
ve teknik düzenlemelerin, tarife dışı engeller şeklinde uluslararası
ticareti olumsuz etkilemesi, önlenmesi gereken bir olgu şeklinde
ortaya çıkmıştır.
Teknik engellerin ortaya çıkmaması için; uluslararası
standart kuruluşları, aynı ürünler için farklı standartlar ve teknik
düzenlemelerin hazırlanmasını önleyici tedbirler ve politikalar geliştirmektedirler.
Diğer taraftan; ürünlerin ilgili standartlara uygunluğunu tespit etmek,
tüketici beklentilerini karşılar nitelikte olduğunu ortaya koymak
için yapılan deney, muayene ve belgelendirme çalışmalarının nitelik
itibarıyla ülkeden ülkeye farklılık göstermeden yürütülmesini sağlayan
düzenlemeler gündemde yer almaktadır.
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)'nün
yanısıra, Avrupa Birliği, APEC ve NAFTA ekonomik blokları; kısaca
"uygunluk değerlendirmesi" olarak nitelendirilen deney, muayene ve
belgelendirme çalışmalarının uluslararası kriterlere göre uyarlanmış
biçimde yapılmasını temin etmek amacıyla bir dizi tedbir almıştır.
Bunlardan; DTÖ tarafından gerçekleştirilen "Ticarette Teknik Engeller"
(TBT) Anlaşması kayda değer bir nitelik taşımakta olup, uygunluk değerlendirmesi
hizmeti veren kuruluşların, uluslararası ilgili kriterlere göre faaliyet
göstermelerini sağlamak için; anlaşmayı imza eden ülkelere, akreditasyon
sistemlerini kurma şartını getirmektedir. Buna ilaveten; tarafı olduğumuz,
Avrupa Gümrük Birliği Anlaşmasında da standardizasyon, belgelendirme
ve metroloji konularında AB'nin ilgili mevzuatına ve uygulamalarına
uyumun sağlanması şartı mevcuttur.
Ülkemizde üretilen malların piyasalarda
dolaşımı için, yukarıda değinilen anlaşmaların öngördüğü şekilde;
güvenilir ve şeffaf uygunluk değerlendirmesi işlemlerinden geçirilerek
ilgili rapor ve belgelerin tanzim edilmesini sağlamak, Türk Akreditasyon
Kurumu'nun temel amacıdır.
|