AB PROJESİ – YETERLİLİK TESTLERİ VE LABORATUVARLAR ARASI KARŞILAŞTIRMALAR

Aralık 2005’te başlatılan projemiz; Uzmanlık Merkezi tarafından yürütülen ‘Türkiye’de Kalite Altyapısının Desteklenmesi’ projesi kapsamında yer alan uzun-dönem teknik destek projelerinden birdir. Proje 19 ay boyunca devam edecek, Haziran 2007’de sona erecektir.

0,5 milyon Euro tutarındaki bu projenin finansmanı, Avrupa Komisyonu tarafından sağlanmaktadır. Proje, Avrupa Komisyonu adına EHG (Avrupa Sağlık Grubu) liderliğinde, DANAK (Danimarka Akreditasyon ve Metroloji Vakfı), QM (Kalite Yönetimi) ve FORCE Teknoloji’den oluşan konsorsiyum tarafından yürütülmektedir.

‘Yeterlilik Testleri (YT) ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmalar’ laboratuvar hizmetlerinin, harici kalite kontrollerini gerçekleştirmeleri için gerekli araçlardır. Laboratuvarlardan aynı numune ya da benzer numuneler üzerinde test yapmaları talep edilerek bir laboratuvar hizmetinin kalite kontrolü ve karşılaştırılması gerçekleştirilir. YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmalar ISO Rehber 43 ve ILAC-G13 gibi uluslararası rehber dokümanlarla uyumludur.

Bu projenin ana amaçları ve beklenen sonuçları, YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmaların kullanımında, Türk Laboratuvarlarına ve taraflara, özellikle Türk Akreditasyon Kurumu, TÜRKAK’a, laboratuvar hizmetlerinin bilinen, güvenilir ve uluslararası tanınan bir konuma getirmek için yardımcı olmaktır. Bu nedenle proje boyunca TÜRKAK ile yakın işbirliği içinde çalışılacaktır.

YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmalar, ISO 17025 gibi uluslararası standartlar tarafından, laboratuvarların akreditasyonu için bir gereklilik olarak görüldükleri için, yabancı ticarette (Türk laboratuvar hizmetlerinin kalitesinin tanınarak malların serbest dolaşımı) çok büyük önem taşımaktadır. YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmalar ayrıca genel anlamda Türk yaşam standardını belirleyen laboratuvar hizmetlerinin (örn: tıp laboratuvar hizmetleri, çevre analiz ve diğer laboratuvar hizmetleri) kalitesi için de çok önemli unsurlardır.

Projeden beklenilen sonuçlar aşağıda sıralanmaktadır:

• Türkak tarafından akredite edilmiş test ve analitik laboratuvarlara YT programlarının sağlanması
• Türkak tarafından akredite edilmiş kalibrasyon laboratuvarlarına Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmaların düzenlenmesi
• Türkak’ın, YT programlarını ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmaları değerlendirmesi konusunda deneyim kazandırmak
• Türkak’ın, akreditasyon sürecinde, ulusal olarak hazırlanmış güvenilir değerlendirme aracları olan YT programları ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmalar konusunda donanıma sahip olması
• Türkiye’de akredite olmak isteyen laboratuvarların bu uygulamaların önemi ve değeri konusunda bilgi sahibi olması
• Bu uygulamaları sağlayacak olanlar arasında bir bilgi ağının gelişmesi

Proje yukarıda belirtilen sonuçlara ulaşabilmek amacı ile 4-aşamalı bir yöntem izleyecektir. Her aşama bir rapor, seçilmiş olan tarafların temsilcilerinden oluşan çalışma grubunun toplantısı ve daha geniş sayıda kişiye katılım sağlayacak bir çalıştay ile tamamlanacaktır. Bu yapının kullanılmasının amacı, bütün tarafların dahil olabileceği katılımcı bir süreç oluşturmak ve Proje Kurulu, Avrupa Komisyonu Delegasyonu, Uzmanlık Merkezi, laboratuvarlar, Türkak ve diğer taraflar tarafından elde edilen ilerleme konusunda genel durumun görülmesine olanak tanımaktır.

1. Aşama, Başlangıç Aşaması, mevcut bilgilerin araştırılmasını ve görevlendirme yaklaşımının geliştirilmesini içermektedir. Bu aşama 2 ay sürecektir.

2. Aşama, Veri Toplanması, YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmalar için referans laboratuvarları ve potensiyel sağlayıcılar için teknik alanların tanımlanmasını içermektedir. Bu aşama yaklaşık 3 ay sürecek ve YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmalar dahil olabilecek muhtemel işletmelerin detaylı denetiminden ibarettir.

3. Aşama, Uygulama, YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmaların eğitimle uygulamaya konulacağı bu aşama 11 ay sürecektir.

4. Aşama, Proje, 4. aşamada, YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmaların uzun dönemde erişilebilirliğinin ve uygulanabilirliğinin desteklenmesi ile son bulacaktır. Bu aşama projenin son 3 ayını içermektedir.

Projenin ana özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

• Bu proje ve Türkak arasında güçlü bir işbirliği oluşturmak ve bunu sürdürmek
• Türk altyapısının YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmalara erişilebilirliğini arttırmak
• YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmalar konusunda eğitimler sağlamak
• YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmaları kullanmak
• YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmalar için bir bilgi ağı oluşturmak
• YT ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmaların uygulanmasında ISO Rehber 43 ve özellikle EA (Avrupa Akreditasyon Birliği) Rehber ILAC-G13 ile uyumu sağlamak

• Proje Web Sitesi
• Proje kapsamında YT ve LAK

* Açıklama Yeterlilik Testleri ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırmalar internet sitesinde bilgileri verilen pilot YT/LAK sağlayıcılarının yetkinliğinin değerlendirilmesinden katılımcı laboratuvarlar sorumludur. TÜRKAK’ın bu konu ile ilgili bir sorumluluğu bulunmamaktadır.